BÊN NHƯỢNG QUYỀN CẦN CHUẨN BỊ GÌ TRƯỚC KHI KÝ HỢP ĐỒNG NHƯỢNG QUYỀN?

Trước khi ký hợp đồng với bên nhận quyền, bên nhượng quyền cần xác định rõ quyền nào sẽ được chuyển giao, hệ thống sẽ được vận hành và kiểm soát ra sao, các khoản phí được tính như thế nào và doanh nghiệp có thể thực hiện những cam kết hỗ trợ nào.

Hợp đồng nhượng quyền không chỉ là văn bản ghi nhận việc sử dụng thương hiệu. Đây còn là cơ sở để hai bên thống nhất cách vận hành, tiêu chuẩn chất lượng, nghĩa vụ thanh toán và cách xử lý khi có vi phạm hoặc khi quan hệ nhượng quyền kết thúc.

Dưới đây là những nhóm nội dung bên nhượng quyền nên chuẩn bị và rà soát trước khi ký.

  1. Xác định rõ quyền thương mại được cấp

Bên nhượng quyền nên mô tả cụ thể quyền sẽ cấp cho bên nhận quyền, thay vì chỉ dùng những khái niệm chung như “tham gia hệ thống” hoặc “sử dụng thương hiệu”.

Hợp đồng cần làm rõ:

  • Mô hình, sản phẩm hoặc dịch vụ được nhượng quyền;
  • Các nhãn hiệu, tên thương mại, bí quyết và tài liệu được phép sử dụng;
  • Phạm vi địa lý và địa điểm kinh doanh;
  • Thời hạn sử dụng quyền;
  • Quyền được cấp có độc quyền hay không;
  • Bên nhận quyền có được mở thêm điểm kinh doanh hoặc chuyển giao quyền cho bên thứ ba không;
  • Bên nhượng quyền có thể mở điểm kinh doanh hoặc cấp quyền cho đơn vị khác trong cùng khu vực không.

Phạm vi quyền càng rõ thì các bên càng dễ xác định đâu là hoạt động được phép và đâu là hành vi vượt quá quyền đã cấp.

  1. Kiểm tra quyền đối với nhãn hiệu và tài sản trí tuệ

Trước khi cho bên khác sử dụng nhãn hiệu, bí quyết hoặc tài liệu vận hành, bên nhượng quyền nên kiểm tra cơ sở quyền của mình đối với từng tài sản được đưa vào hệ thống.

Cần xác định:

  • Ai là chủ sở hữu hoặc người có quyền khai thác tài sản;
  • Tài sản đã được đăng ký hoặc bảo hộ ở phạm vi nào, nếu có;
  • Quyền sử dụng được cấp cho bên nhận quyền gồm những gì;
  • Có hạn chế nào về cách sử dụng, quảng bá hoặc chỉnh sửa tài sản hay không;
  • Việc sử dụng quyền sẽ được xử lý thế nào nếu hợp đồng chấm dứt.

Nghị định 35/2006/NĐ-CP quy định nội dung về cấp phép đối tượng sở hữu công nghiệp có thể được lập thành một phần riêng trong hợp đồng; việc cấp phép này chịu sự điều chỉnh của pháp luật về sở hữu trí tuệ.

  1. Chuẩn hóa hệ thống trước khi cam kết hỗ trợ

Bên nhượng quyền cần xác định mô hình đã đủ khả năng để người khác vận hành theo cùng một tiêu chuẩn chưa. Các quy trình càng phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân hoặc hướng dẫn miệng thì càng khó đào tạo, kiểm soát và nhân rộng.

Trước khi ký hợp đồng, nên chuẩn bị hoặc rà soát:

  • Quy trình vận hành và tiêu chuẩn chất lượng;
  • Tài liệu đào tạo và hướng dẫn khai trương;
  • Tiêu chuẩn lựa chọn địa điểm, thiết kế và nhận diện;
  • Quy trình đặt hàng, cung ứng và quản lý tồn kho;
  • Cơ chế báo cáo, kiểm tra và xử lý vi phạm;
  • Quy trình cập nhật tài liệu và thông báo thay đổi.

Hợp đồng nên dẫn chiếu chính xác đến những tài liệu này, đồng thời quy định cách ban hành và cập nhật để hai bên biết bộ tiêu chuẩn nào đang được áp dụng.

  1. Xác định cụ thể nghĩa vụ hỗ trợ

Các cam kết như “hỗ trợ vận hành” hoặc “hỗ trợ phát triển kinh doanh” cần được chuyển thành đầu việc cụ thể, có phạm vi và cách thực hiện rõ ràng.

Bên nhượng quyền nên xác định:

  • Hỗ trợ nào được bao gồm trong phí nhượng quyền;
  • Hỗ trợ nào tính phí riêng;
  • Thời điểm và thời lượng đào tạo;
  • Nội dung hỗ trợ khai trương;
  • Cách thức cung cấp tư vấn vận hành và hỗ trợ kỹ thuật;
  • Đầu mối tiếp nhận yêu cầu;
  • Phạm vi và thời gian phản hồi dự kiến.

Cam kết hỗ trợ quá rộng nhưng thiếu giới hạn có thể tạo ra kỳ vọng khác nhau giữa hai bên và gây khó khăn khi thực hiện hợp đồng.

  1. Thiết kế cơ chế phí minh bạch

Hợp đồng nên phân biệt rõ phí ban đầu, phí định kỳ, phí tiếp thị, phí đào tạo và các khoản thanh toán khác. Mỗi khoản cần có căn cứ tính, thời điểm thanh toán và cách xử lý khi thanh toán chậm.

Nếu tính phí dựa trên doanh thu, bên nhượng quyền cần xác định:

  • Doanh thu được tính theo cách nào;
  • Bên nhận quyền phải báo cáo định kỳ ra sao;
  • Hồ sơ nào cần lưu giữ;
  • Bên nhượng quyền có quyền kiểm tra số liệu hay không;
  • Cách xử lý khi có chênh lệch giữa số liệu báo cáo và số liệu kiểm tra.

Nếu bên nhận quyền phải mua hàng hóa hoặc dịch vụ từ bên nhượng quyền hay nhà cung cấp được chỉ định, hợp đồng cũng nên làm rõ cơ chế đặt hàng, giá, giao nhận, tiêu chuẩn chất lượng và xử lý hàng lỗi.

  1. Xác định tiêu chuẩn và quyền kiểm soát chất lượng

Bên nhượng quyền nên quy định cách đánh giá việc tuân thủ tiêu chuẩn của hệ thống, bao gồm quyền kiểm tra, yêu cầu báo cáo và yêu cầu khắc phục.

Quy trình kiểm soát nên làm rõ:

  • Nội dung và tần suất kiểm tra;
  • Cách thông báo kết quả;
  • Thời hạn khắc phục;
  • Trường hợp nào được xem là vi phạm nghiêm trọng;
  • Biện pháp xử lý nếu vi phạm lặp lại;
  • Quy trình xem xét khi bên nhận quyền không đồng ý với kết quả kiểm tra.

Các tiêu chuẩn nên đủ rõ để áp dụng thống nhất nhưng cũng cần phù hợp với thực tế vận hành của mô hình.

  1. Quy định khu vực, kênh bán và tính độc quyền

Nếu bên nhượng quyền cam kết độc quyền hoặc bảo vệ khu vực, hợp đồng cần xác định ranh giới và phạm vi bảo vệ. Nếu không có độc quyền, điều đó cũng nên được thể hiện rõ để tránh hiểu nhầm.

Các bên nên xem xét cách áp dụng đối với:

  • Điểm kinh doanh của bên nhận quyền;
  • Bán hàng trực tuyến;
  • Giao hàng hoặc phục vụ khách hàng ngoài khu vực;
  • Khách hàng doanh nghiệp hoặc kênh phân phối khác;
  • Việc bên nhượng quyền mở điểm kinh doanh hoặc cấp quyền bổ sung.
  1. Dự liệu gia hạn, chuyển nhượng và chấm dứt

Bên nhượng quyền cần quy định điều kiện để gia hạn hợp đồng, bao gồm thời hạn thông báo, tiêu chuẩn phải đáp ứng và các khoản phí hoặc điều kiện có thể thay đổi.

Ngoài ra, cần xác định rõ:

  • Bên nhận quyền có được chuyển nhượng hợp đồng không;
  • Việc thay đổi chủ sở hữu hoặc người quản lý có cần chấp thuận không;
  • Các trường hợp được chấm dứt trước hạn;
  • Thời hạn để khắc phục vi phạm;
  • Nghĩa vụ sau khi hợp đồng chấm dứt;
  • Cách xử lý nhãn hiệu, biển hiệu, hàng hóa, dữ liệu và tài liệu mật.

Việc dự liệu trước các tình huống này giúp hạn chế tranh chấp khi một bên muốn rút khỏi hệ thống hoặc không còn đáp ứng tiêu chuẩn vận hành.

  1. Bảo đảm hợp đồng thống nhất với tài liệu giới thiệu

Thông tin trong hợp đồng nên thống nhất với bản giới thiệu nhượng quyền, bảng phí, tài liệu vận hành và các cam kết trong quá trình đàm phán. Nếu có nội dung nào chỉ áp dụng cho một điểm kinh doanh hoặc một bên nhận quyền cụ thể, cần ghi nhận rõ trong hợp đồng hoặc phụ lục tương ứng.

Theo Nghị định 35/2006/NĐ-CP, hợp đồng nhượng quyền có thể bao gồm các nội dung chủ yếu về quyền thương mại, quyền và nghĩa vụ các bên, phí, thời hạn, gia hạn, chấm dứt và giải quyết tranh chấp. Nghị định cũng quy định về ngôn ngữ của hợp đồng nhượng quyền tại Việt Nam.

Checklist cho bên nhượng quyền trước khi ký

Trước khi đưa hợp đồng cho bên nhận quyền, bên nhượng quyền nên kiểm tra:

  • Quyền được cấp đã được mô tả cụ thể chưa?
  • Doanh nghiệp có đủ quyền đối với nhãn hiệu và tài liệu liên quan không?
  • Hệ thống có quy trình vận hành và đào tạo đủ rõ chưa?
  • Nghĩa vụ hỗ trợ có thể thực hiện đúng như cam kết không?
  • Phí và phương thức tính phí đã minh bạch chưa?
  • Tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng có thể áp dụng nhất quán không?
  • Điều kiện gia hạn, chuyển nhượng và chấm dứt đã được dự liệu chưa?
  • Hợp đồng có thống nhất với tài liệu giới thiệu và các cam kết khác không?

Tran & Co. hỗ trợ bên nhượng quyền xây dựng hợp đồng

Tran & Co. Attorneys hỗ trợ doanh nghiệp rà soát cấu trúc nhượng quyền, xây dựng và chỉnh sửa hợp đồng, đối chiếu hợp đồng với tài liệu giới thiệu và tài liệu vận hành, cũng như xác định các điều khoản cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích của bên nhượng quyền.

Liên hệ Tran & Co. Attorneys để trao đổi về việc chuẩn bị hoặc rà soát bộ hợp đồng nhượng quyền cho doanh nghiệp.

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo chung, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho một giao dịch cụ thể. Nội dung hợp đồng cần được thiết kế dựa trên mô hình kinh doanh, tài sản trí tuệ, hệ thống vận hành và thỏa thuận của các bên.

Căn cứ pháp lý tham khảo: Luật Thương mại số 36/2005/QH11, theo Văn bản hợp nhất số 113/VBHN-VPQH ngày 27/08/2025; Nghị định số 35/2006/NĐ-CP và văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan