Không phải mọi hoạt động nhượng quyền thương mại đều phải đăng ký. Việc có phải đăng ký hay không phụ thuộc vào hướng thực hiện hoạt động nhượng quyền: giữa các bên trong nước, từ Việt Nam ra nước ngoài hay từ nước ngoài vào Việt Nam.
Theo quy định hiện hành, nhượng quyền trong nước và nhượng quyền thương mại từ Việt Nam ra nước ngoài thuộc trường hợp không phải đăng ký. Hoạt động nhượng quyền từ nước ngoài vào Việt Nam thuộc diện đăng ký với Bộ Công Thương.
Ba trường hợp cần phân biệt
| Hướng nhượng quyền | Có phải đăng ký? | Lưu ý |
| Nhượng quyền giữa các thương nhân trong nước | Không phải đăng ký | Thuộc trường hợp không phải đăng ký; vẫn cần xem xét chế độ báo cáo theo quy định áp dụng. |
| Nhượng quyền từ Việt Nam ra nước ngoài | Không phải đăng ký | Thuộc trường hợp không phải đăng ký; vẫn cần xem xét chế độ báo cáo và yêu cầu tại nước nhận quyền. |
| Nhượng quyền từ nước ngoài vào Việt Nam | Phải đăng ký | Đăng ký với Bộ Công Thương theo thủ tục về nhượng quyền từ nước ngoài vào Việt Nam. |
Nghị định 120/2011/NĐ-CP bổ sung quy định rằng nhượng quyền trong nước và nhượng quyền từ Việt Nam ra nước ngoài không phải đăng ký; đối với những trường hợp này có chế độ báo cáo Sở Công Thương.
Nhượng quyền từ nước ngoài vào Việt Nam
Khi thương nhân nước ngoài dự kiến cấp quyền thương mại cho đối tác tại Việt Nam, hoạt động này thuộc diện đăng ký với Bộ Công Thương. Cổng dịch vụ công của Bộ Công Thương hiện công bố thủ tục “Đăng ký Nhượng quyền thương mại từ nước ngoài vào Việt Nam”.
Hồ sơ cần được chuẩn bị theo yêu cầu của thủ tục và văn bản hướng dẫn đang áp dụng. Tùy hồ sơ cụ thể, doanh nghiệp có thể cần rà soát tài liệu về tư cách pháp lý của thương nhân nước ngoài, bản giới thiệu nhượng quyền và các giấy tờ liên quan.
Theo thông tin thủ tục được công bố, nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa hợp lệ, cơ quan tiếp nhận thông báo để thương nhân bổ sung. Khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, thời hạn xử lý được công bố là 5 ngày làm việc. Thời gian thực tế để hoàn tất có thể phụ thuộc vào việc hồ sơ có cần bổ sung, chỉnh sửa hay không.
Nhượng quyền trong nước có cần làm gì nếu không phải đăng ký?
“Không phải đăng ký” không nên được hiểu là “không cần thực hiện bất kỳ thủ tục hoặc nghĩa vụ nào”. Nghị định 120/2011/NĐ-CP có quy định chế độ báo cáo Sở Công Thương đối với các trường hợp không phải đăng ký. Doanh nghiệp nên kiểm tra yêu cầu hiện hành và cơ quan tiếp nhận phù hợp tại địa phương trước khi triển khai.
Ngoài việc xem xét đăng ký hoặc báo cáo, các bên vẫn cần chuẩn bị hợp đồng, tài liệu giới thiệu nhượng quyền và các tài liệu giao dịch liên quan. Quy định về đăng ký hoạt động không thay thế việc rà soát quyền thương mại, quyền sở hữu trí tuệ, phí và nghĩa vụ trong hợp đồng.
Những câu hỏi cần xác định trước khi kết luận

Trước khi xác định có phải đăng ký hay không, doanh nghiệp nên làm rõ:
- Bên nhượng quyền là thương nhân trong nước hay nước ngoài?
- Bên nhận quyền đặt tại Việt Nam hay nước khác?
- Giao dịch là nhượng quyền trực tiếp hay nhượng quyền thứ cấp?
- Quyền thương mại được cấp từ bên nào và theo hợp đồng nào?
- Trường hợp không phải đăng ký có phát sinh nghĩa vụ báo cáo không?
- Có tài liệu nào cần đăng ký, thông báo hoặc cập nhật riêng không?
Đặc biệt, trong giao dịch nhượng quyền thứ cấp, cần phân biệt rõ tư cách của bên cấp quyền, bên được cấp quyền ban đầu và bên nhận quyền thứ cấp để xác định đúng nghĩa vụ của từng bên.
Checklist sơ bộ về đăng ký nhượng quyền
- Xác định hướng nhượng quyền: trong nước, từ Việt Nam ra nước ngoài hay từ nước ngoài vào Việt Nam.
- Xác định đúng bên nhượng quyền và bên nhận quyền trong cấu trúc giao dịch.
- Kiểm tra thủ tục đăng ký hoặc chế độ báo cáo áp dụng.
- Rà soát biểu mẫu và thành phần hồ sơ theo hướng dẫn hiện hành.
- Kiểm tra các tài liệu về thương hiệu, quyền thương mại và hợp đồng.
- Xác nhận cơ quan tiếp nhận và thời hạn xử lý trước khi lên kế hoạch ký kết hoặc khai trương.
Tran & Co. hỗ trợ tư vấn thủ tục nhượng quyền
Tran & Co. Attorneys hỗ trợ doanh nghiệp xác định nghĩa vụ đăng ký hoặc báo cáo theo cấu trúc giao dịch; rà soát và chuẩn bị tài liệu nhượng quyền; và xem xét sự thống nhất giữa hồ sơ, bản giới thiệu và hợp đồng.
Liên hệ Tran & Co. Attorneys để trao đổi về thủ tục nhượng quyền thương mại tại Việt Nam.
Bài viết cung cấp thông tin tham khảo chung, không thay thế ý kiến tư vấn cho một giao dịch cụ thể. Nghĩa vụ thủ tục cần được xác định theo cấu trúc giao dịch, vai trò của các bên và quy định áp dụng tại thời điểm thực hiện.
Căn cứ pháp lý và nguồn tham khảo: Nghị định số 35/2006/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 120/2011/NĐ-CP; thủ tục hành chính “Đăng ký Nhượng quyền thương mại từ nước ngoài vào Việt Nam” trên Cổng dịch vụ công Bộ Công Thương

